MARIA SZEMBEKOWA

* 05.01.1862   + 04.01.1937
0

Maria Szembekowa z Fredrów urodziła się 5 stycznia 1862 roku we Lwowie. Była wnuczką Aleksandra Fredry i odziedziczyła po nim talent poetycki. W wieku szesnastu lat przeniosła się wraz z ojcem ze Lwowa do Bańkowej Wiszni pod Samborem, gdzie mieszkała w zbudowanej przez dziadka posiadłości. 2 czerwca 1881 roku wyszła za mąż za hrabiego Piotra Szembeka z Siemianic koło Kępna, dokąd się przeprowadziła po ślubie. Miała z nim troje dzieci: Jadwigę (1883-1939) – etnografa i archeologa, Zofię (1885-1974) –zakonnicę i nauczycielkę oraz Aleksandra (1886-1928) – delegata do Sejmu Dzielnicowego w Poznaniu, wyznaczonego przez Komisję Ententy na polskiego komisarza do ustalenia powojennej granicy z Niemcami, radcę ambasady polskiej w Paryżu przedwcześnie zmarłego w wyniku udaru. W 1896 roku zmarł mąż Marii. W wieku 34 lat została wdową i postanowiła, że nigdy nie wyjdzie już za mąż. Do końca życia chodziła w żałobie. Za główny cel wyznaczyła sobie staranne wykształcenie potomstwa. Maria Szembekowa była znana z działań społecznych i narodowościowych. Podczas I wojny światowej założyła tajną polską szkółkę, gdzie uczono języka polskiego i polskiej historii, aby uchronić dzieci i młodzież przed germanizacją. Fundowała stypendia i nagrody dla najlepszych uczniów, kupowała książki do biblioteki, obdarowywała dzieci przystępujące do pierwszej komunii książeczkami do nabożeństwa.Finansowo wspierała Towarzystwo Naukowej Pomocy im. Karola Marcinkowskiego, Towarzystwo Czytelni Ludowych i wiele innych instytucji oświatowych. Należała do grona osób, które najhojniej wsparły materialnie powstanie wielkopolskie. Podczas zrywu przesyłała tajne meldunki dotyczące ruchów wojsk niemieckich, a podczas powstań i plebiscytów śląskich odegrała poważną rolę agitując w sprawie polskiej. W swoim majątku stworzyła znaczący ośrodek kultury polskiej. Zgromadziła tam większość pamiątek odziedziczonych po Fredrach. Była autorką wielu krótkich form literackich (szkice biograficzne, fraszki, gawędy, nowele) oraz wspomnień o Aleksandrze Fredrze. Zmarła nagle na atak serca 4 stycznia 1937 roku, w trakcie przygotowań do swoich 75. urodzin, które miało uświetnić okolicznościowe przedstawienie o upływającym czasie, autorstwa wnuczki Anny Szeptyckiej. Pogrzeb odbył się w Siemianicach. Maria została pochowana w grobowcu Szembeków obok męża i przedwcześnie zmarłego syna. W Ostrowie Wielkopolskim została uhonorowana ulicą swojego imienia.

NAPISZ KOMENTARZ

Wpisz swój komentarz
Wpisz swoje imię lub nick