Bezpieczeństwo pożarowe to nie tylko formalność - wywiad z ekspertem

Bezpieczeństwo pożarowe w wielu obiektach nadal bywa traktowane formalnie – jako zestaw obowiązków do odhaczenia, a nie realny system ochrony ludzi i mienia. Tymczasem drobne zaniedbania, błędy projektowe czy niekontrolowane zmiany w użytkowaniu budynków mogą w sytuacji pożaru mieć poważne konsekwencje. O najczęstszych problemach i skutecznych rozwiązaniach mówi Radosław Bogusz, Specjalista ds. ochrony przeciwpożarowej w firmie Fire Exit.

Na co szczególną uwagę powinni zwrócić zarządcy budynków w kontekście PPOŻ?

RB: Zarządcy powinni przede wszystkim dbać o spójność między sposobem użytkowania obiektu a przyjętymi rozwiązaniami przeciwpożarowymi. Każda zmiana funkcji pomieszczeń, układu ścian, wyposażenia czy liczby użytkowników wpływa na warunki ewakuacji i skuteczność zabezpieczeń. Kluczowe jest też zapewnienie drożnych dróg ewakuacyjnych oraz stałej dostępności urządzeń PPOŻ.

Równie ważna jest systematyczna kontrola dokumentacji i stanu technicznego instalacji. Braki w przeglądach, nieaktualna instrukcja bezpieczeństwa pożarowego czy brak nadzoru nad pracami pożarowo niebezpiecznymi to częste uchybienia, które w razie kontroli lub pożaru mają realne konsekwencje.

Które elementy systemów PPOŻ są najczęściej zaniedbywane w eksploatacji, mimo że są kluczowe?

RB: Najczęściej zaniedbywane są drogi ewakuacyjne i drzwi przeciwpożarowe – bywają zastawiane, blokowane lub pozbawiane samozamykaczy. To elementy krytyczne, bo nawet sprawne instalacje nie spełnią swojej roli, jeśli ewakuacja ludzi będzie utrudniona.

Drugą grupą są urządzenia, które nie są widoczne na co dzień – oddymianie, zasilanie rezerwowe, klapy przeciwpożarowe czy integracje SSP z innymi systemami. Często nie są regularnie testowane albo są celowo dezaktywowane z powodu fałszywych alarmów, co znacząco obniża poziom bezpieczeństwa.

W jakim celu wykonuje się instrukcję bezpieczeństwa pożarowego? Jaką pełni funkcję?

RB: Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego ma za zadanie opisać rzeczywiste warunki ochrony przeciwpożarowej w danym obiekcie oraz określić zasady postępowania w przypadku pożaru lub innego zagrożenia. To dokument operacyjny, a nie formalność – powinien być dopasowany do konkretnego budynku i jego użytkowników.

Pełni funkcję informacyjną i organizacyjną. Wskazuje drogi ewakuacji, rozmieszczenie urządzeń PPOŻ, zasady alarmowania i obowiązki personelu. Dobrze opracowana i aktualna instrukcja realnie skraca czas reakcji i ogranicza chaos w sytuacji zagrożenia.

Dlaczego należy regularnie wykonywać przeglądy oświetlenia, hydrantów i gaśnic?

RB: Zarówno przegląd oświetlenia ewakuacyjnego, jak i pozostałych elementów PPOŻ są niezbędne, ponieważ urządzenia te muszą działać niezawodnie dokładnie w momencie zagrożenia, a nie tylko „na papierze”. Oświetlenie ewakuacyjne, hydranty i gaśnice ulegają zużyciu, rozładowaniu lub uszkodzeniom, które bez kontroli pozostają niezauważone.

Przeglądy pozwalają wcześnie wykryć niesprawności i potwierdzają gotowość obiektu do bezpiecznej ewakuacji i podjęcia pierwszych działań gaśniczych. Dodatkowo są one wymagane przepisami – ich brak może skutkować odpowiedzialnością zarządcy, zwłaszcza w przypadku zdarzenia pożarowego.