KLEMENS TOMCZEK

* 14.12.1901   + 14.12.1901
0

Klemens Tomczek był XIX-wiecznym geologiem i podróżnikiem, przez większość swojego życia związanym z Ostrowem. Urodził się 23 listopada 1860 roku w Trzemesznie. Jako dziecko zamieszkał wraz z całą rodziną w Ostrowie. W tym mieście ukończył Królewskie Gimnazjum Męskie, w którym jego ojciec był nauczycielem. Po przedwczesnej śmierci ojca Klemens podjął dalszą edukację na własną rękę. Nie mógł liczyć na pomoc matki, która miała na utrzymaniu pozostałe rodzeństwo. Kształcił się w zakresie geologii na Akademii Górniczej we Freibergu. Opublikował około dziesięć artykułów podróżniczych w prasie polskiej oraz pracę naukową w języku niemieckim zatytułowaną ,,O handlu wymiennym w Środkowo-Zachodniej Afryce’’. Był przyjacielem kaliszanina Stefana Szolc – Rogozińskiego, z którym poznał się podczas nauki  w niemieckiej szkole we Wrocławiu. Toteż w 1882 roku bez wahania przystał na jego propozycję udziału w pierwszej polskiej ekspedycji naukowo – badawczej do Afryki. Wyruszyli pod koniec 1882 roku wraz z meteorologiem Leopoldem Janikowskim na statku ,,Łucja Małgorzata’’. Po dotarciu na miejsce i stworzeniu bazy odbyli liczne wyprawy w głąb Kamerunu. Wspólnie odkryli kilka jezior i wodospadów. Klemens Tomczek zbadał cały ten teren pod kątem geologii i hydrografii, a w szczególności źródła i górny bieg Rio del Rey, źródła rzeki Meme, dopływy rzeki Mungo. Samodzielnie odkrył Jezioro Słoniowe. Zamierzeniem uczestników było stworzenie polskiej kolonii na Czarnym Lądzie. Stanowiłaby ona schronienie dla rodaków zmuszonych do emigracji. Jej zalążek, co prawda, powstał, ale ostatecznie w niedługim czasie przeszła ona w ręce Niemców, których ekspansja w tym rejonie Afryki była bardzo silna. Klemens Tomczek prowadził swoje badania przez ponad rok. Zmarł w dniu 20 maja 1884 roku na wyspie Mondoleh. Przyczyną zgonu była malaria. Pozostawił po sobie rękopisy siedmiu tomów notatek geograficznych, wykonane podczas wyprawy. Miał zaledwie 23 lata. Został najpierw pochowany w grobie wykutym w skale na wyspie Mondoleh. Stefan Szolc – Rogoziński kazał je jednak przenieść na wyspę Fernando Po, gdzie mieszkał podczas swojej drugiej wyprawy. Stamtąd Leopold Janikowski sprowadził jego szczątki do kraju i pochował w grobie swojej rodziny na warszawskich Powązkach. Informuje o tym napis na nagrobku. Pamięci Klemensa Tomczeka poświęcony jest kamień znajdujący się na cmentarzu w Trzemesznie. Ponadto podróżnik jest uhonorowany ulicą swego imienia w Ostrowie Wielkopolskim. To jedyne miasto w Polsce z ulicą, której patronem jest ten podróżnik.
 

NAPISZ KOMENTARZ

Wpisz swój komentarz
Wpisz swoje imię lub nick