STANISŁAW KRYZAN

* 23.04.1877   + 27.11.1969
0

Stanisław Kryzan urodził się 23 kwietnia 1877 roku w Ostrowie Wielkopolskim jako syn Józefa i Marii. Miał pięcioro rodzeństwa. Kształcił się w Królewskim Gimnazjum Męskim w Ostrowie, gdzie w roku 1897 zdał egzaminy dojrzałości. Studiował medycynę na Uniwersytetach w Berlinie i Getyndze. Na Uniwersytecie w Rostocku w 1907 roku otrzymał tytuł doktora. Uczestniczył jako lekarz w stopniu kapitana w powstaniu wielkopolskim. W roku 1920 objął funkcję dyrektora szpitala psychiatrycznego w Starogardzie Gdańskim – Kocborowie. Do tamtejszego szpitala przybył w trakcie wyzwalania ziemi pomorskiej. Stanął na czele skromnej garstki Polaków w szpitalu, nagle ogołoconym z kadr administracyjnych i medycznych. Zaraz po przybyciu uporał się z epidemią tyfusu brzusznego i przygotował pospiesznie zastępczą kadrę. Dzięki temu uratował szpital przed załamaniem się jego bytu, a wkrótce uczynił z niego wzorcową placówkę, uchodzącą za jeden z najlepszych w Polsce. Sam zajął się doszkalaniem personelu średniego, poszerzył jego szeregi i pozyskał lekarzy. Pilnie śledząc postępy w nauce i lecznictwie psychiatrycznym utrzymywał kontakty z przodującymi klinikami i ośrodkami krajowymi i zagranicznymi, co ułatwiała mu rozległa wiedza humanistyczna i znajomość wielu języków, w tym wszystkich języków słowiańskich. Swych lekarzy posyłał do klinik uniwersyteckich celem zapoznania się z nowymi metodami leczenia, a także przyjmował na praktyki lekarskie w Kocborowie studentów, szczególnie z krajów słowiańskich. Szpital stał się samowystarczalną placówką posiadającą najbogatszą wówczas w kraju szpitalną bibliotekę ksiąg lekarskich i najzasobniejszą aptekę. Doceniając aktywną działalność szpitala, stosowane metody leczenia i terapii – na terenie tejże placówki zorganizowano w 1927 roku Krajowy Zjazd Psychiatrów Polskich. Po wybuchu II wojny światowej, mimo grożącego mu niebezpieczeństwa i nalegań ówczesnych władz Stanisław Kryzan nie opuścił szpitala.. W czasie okupacji zginęło około 2500 pacjentów. Kryzan został koronnym świadkiem zbrodni i jednym z głównych oskarżycieli przeciw mordercom z doktorskimi tytułami. Po wojnie odbudował zakład, kładąc duże wysiłki na opanowanie epidemii chorób zakaźnych, duru plamistego i brzusznego wśród chorych szpitala i okolicy. W 1947 roku dr Kryzan przekazał obowiązki dyrektora swojemu następcy dr. Zdzisławowi Jaroszewskiemu, a sam podjął pracę ordynatora oddziału. Dopiero mając 85 lat przeszedł na emeryturę. W uznaniu pracy i zasług Krajowy Zjazd Psychiatrów przyznał mu jugosławiański Krzyż Oficerski Orderu Świętego Sawy. Za wybitną pracę społeczną otrzymał także order papieski Pro Ecclesia et Pontifice. Rodzinę założył z młodszą o 9 lat Emilią Czarnecką. Wspólnie wychwali dwóch synów Zbigniewa i Mirosława. Zmarł 27 listopada 1969 roku, jako ostatni z założycieli Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego (którego był członkiem honorowym). Pochowany został na przyszpitalnym cmentarzu w Kocborowie. Półtora roku później Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej nadało Państwowemu Szpitalowi dla Nerwowo i Psychicznie Chorych imię Stanisława Kryzana. W szpitalnej Izbie przyjęć wmurowano poświęconą mu tablicę pamiątkową. (Fot. geni.com)

NAPISZ KOMENTARZ

Wpisz swój komentarz
Wpisz swoje imię lub nick