Urlop rodzicielski – jak go dobrze wykorzystać?

0
Kariera zawodowa czy wychowanie dziecka? To odwieczne pytanie, które zadają sobie rodzice. Z jednej strony kariera wpływa na dobrobyt i polepsza sytuację finansową rodziny, z drugiej kontakt z dziećmi jest dla obu stron: dziecka i rodzica niezwykle ważny. Od 2016 roku polskie mamy mogą skorzystać zarówno z urlopu macierzyńskiego, jak i wydłużonego urlopu rodzicielskiego. Matka może pozostać w domu nawet rok po porodzie malucha, ale dzięki rozwiązaniom zaproponowanym przez ustawodawcę także ojciec może skorzystać z części urlopu rodzicielskiego i otrzymywać zasiłek. Są jednak przypadki, w których można stracić możliwość dalszego przebywania z dzieckiem. Jakie?

Urlop macierzyński a rodzicielski

Jeśli urodzi Ci się dziecko lub kilkoro maluchów przysługuje Ci zasiłek macierzyński wypłacany podczas urlopu macierzyńskiego. Może z niego skorzystać jedynie jeden z rodziców.

Okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego wynosi:

  • 20 tygodni (140 dni) – gdy urodzisz jedno dziecko,
  • 31 tygodni (217 dni) – gdy urodzisz dwoje dzieci podczas jednego porodu,
  • 33 tygodni (231 dni) – gdy urodzisz troje dzieci podczas jednego porodu,
  • 35 tygodni (245 dni) – gdy urodzisz czworo dzieci podczas jednego porodu,
  • 37 tygodni (259 dni) – gdy urodzisz pięcioro i więcej dzieci podczas jednego porodu.

Po tym okresie możesz skorzystać z urlopu rodzicielskiego, za który także będziesz otrzymywać zasiłek. Jeśli w przypadki urlopu macierzyńskiego można mówić o tym, że jest on niejako obligatoryjny (choć można z jego części zrezygnować), to rodzicielski musi być traktowany jako fakultatywny (można, ale nie trzeba go brać). Dotyczy on jednak obojga rodziców. Zarówno matka, jak i ojciec dziecka (dzieci) będą mieli wypłacany zasiłek.

Kiedy możesz skorzystać z zasiłku?

Skorzystać z zasiłku macierzyńskiego za urlop rodzicielski możesz jeśli urodziło ci się dziecko lub w przypadku gdy przyjmiesz dziecko w wieku do ukończenia (7 roku życia lub dziecko wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, do ukończenia przez nie 10 roku życia) na wychowanie i wystąpisz do sądu o jego przysposobienie, albo  przyjmiesz dziecko na wychowanie w tym wieku w ramach rodziny zastępczej z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej.

Kto może z zasiłku skorzystać?

Z zasiłku może skorzystać osoba ubezpieczona bezpośrednio po wykorzystaniu zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego. Komu taki zasiłek przysługuje?

  • pracownikom,
  • członkom rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych,
  • osobom, które wykonują pracę nakładczą,
  • osobom, które pracują na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług oraz osobom, które z nimi współpracują, a także osobom świadczącym pracę na podstawie umowy uaktywniającej,
  • osobom, które prowadzą pozarolniczą działalność, i osobom, które z nimi współpracują,
  • osobom, które pracują odpłatnie na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,
  • osobom, które odbywają służbę zastępczą,
  • duchownym,

którzy są objęci ubezpieczeniem chorobowym obowiązkowo lub dobrowolnie. Zasiłek macierzyński przysługuje za okresy, które odpowiadają okresom:

  • urlopu macierzyńskiego albo urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego,
  • urlopu rodzicielskiego,
  • urlopu ojcowskiego.

Zasiłek macierzyński przysługuje niezależnie od tego, jak długo ma się ubezpieczenie chorobowe. Na przykład jeśli urodziłaś dziecko dzień po tym, jak zgłosiłaś się do ubezpieczenia chorobowego albo zgłosił Cię do niego płatnik, to zasiłek macierzyński i tak Ci przysługuje. Z zasiłku może skorzystać osoba, która pobierała zasiłek macierzyński w okresie urlopu wychowawczego lub  po ustaniu tytułu  ubezpieczenia chorobowego za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego.

Jak długo zasiłek trwa?

32 tygodnie jeśli:

  • urodziło Ci się jedno dziecko,
  • przyjąłeś jedno dziecko na wychowanie
    34 tygodnie jeśli:

    • urodziło Ci się dwoje lub więcej dzieci przy jednym porodzie,
    • przyjąłeś równocześnie dwoje lub więcej dzieci  na wychowanie.

W jaki sposób skorzystać z zasiłku?

  • w całości – jedno z rodziców,
  • równocześnie – oboje rodzice. Np. w tym samym czasie wykorzystujecie po 16  lub 17 tygodni, czyli łącznie cały jego wymiar (32 lub 34  tygodnie),
  • na zmianę – oboje. Wtedy dzielicie się 32 lub 34 tygodniami, maksymalnie w 4 częściach.

Wyróżnia się dwa tryby występowania o zasiłek. Oto komentarz rzecznika prasowego wielkopolskiego ZUS-u Marleny Nowickiej.

Ubezpieczona matka dziecka może od razu wystąpić o urlop macierzyński i rodzicielski, ale może po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego wystąpić o urlop rodzicielski w całości lub maksymalnie w 4 częściach, przypadających bezpośrednio jedna po drugiej. Poszczególne części urlopu rodzicielskiego nie mogą być krótsze niż 8 tygodni z wyjątkiem pierwszej, która przy urodzeniu jednego dziecka nie może być krótsza niż 6 tygodni oraz sytuacji, gdy pozostała do wykorzystania część urlopu jest krótsza niż 8 tygodni.

urlop rodzicielski jest udzielany jednorazowo albo w częściach następujących po sobie  z wyjątkiem okresu wynoszącego do 16 tygodni urlopu rodzicielskiego, który może zostać wykorzystany w okresie późniejszym tzn. do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 rok życia, jeśli wcześniej nie został wykorzystany.

Jak podzielić zasiłek?

Rodzice mogą go podzielić maksymalnie na 4 części liczone w tygodniach następujących po sobie.

Każda z tych części nie może być krótsza niż 8 tygodni, z wyjątkiem:

  • pierwszej części, która przy urodzeniu jednego dziecka nie może być krótsza niż 6 tygodni, a gdy przyjmiesz dziecko na wychowanie – nie krótsza niż 3 tygodnie;
  • ostatniej części, jeśli jest krótsza niż 8 tygodni.

Ważne!

Rodzice mogą część zasiłku (do 16 tygodni) zostawić na później i wykorzystać go do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko skończy 6 lat. Tę część mogą podzielić maksymalnie na 2 części – np. po 8 tygodni.

Rezygnacja

Z zasiłku może zrezygnować w każdym czasie tylko pracownik za zgodą pracodawcy. Jeśli w ciągu 21 dni po porodzie lub przyjęciu dziecka na wychowanie zadeklarowałaś, że będziesz korzystała z zasiłku macierzyńskiego przez rok bez przerwy, to możesz zrezygnować z całości lub części okresu, za który  przysługuje ci zasiłek (jeśli trwał odpowiednio co najmniej 3, 6, lub 8 tygodni) i powrócić do pracy.

O niewykorzystaną część lub całość zasiłku może wystąpić pracownik – ojciec dziecka. Może on również zrezygnować z tego zasiłku. Pisemne wnioski w sprawie  rezygnacji z zasiłku i  w sprawie udzielenie urlopu rodzicielskiego musicie złożyć w terminie nie krótszym niż 21 dni przed rozpoczęciem pracy lub skorzystaniem z tego urlopu.

Z zasiłku na tych zasadach może korzystać również osoba, która nie jest pracownikiem. Wniosek o jego wypłatę musi złożyć przed rozpoczęciem korzystania z zasiłku, a wniosek o rezygnację z niego – przed terminem, od którego chce zrezygnować z pobierania zasiłku.

Pułapki, na które trzeba uważać

Z zasiłku można zrezygnować po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego w całości lub z jego części. Matka może podzielić się także urlopem z ojcem dziecka po połowie. Może także wspólnie z nim z tego urlopu skorzystać w tym samym czasie. Co jednak w przypadku gdy w trakcie urlopu zajdzie w drugą ciążę? Komentuje Marlena Nowicka z ZUS.

Nawet z urlopu rodzicielskiego wziętego w całości można zrezygnować całkowicie lub z jego części. Niewykorzystaną przez matkę część urlopu rodzicielskiego może wykorzystać ojciec dziecka. Kobieta po rezygnacji z urlopu rodzicielskiego, jeśli jest niezdolna do pracy może skorzystać z zasiłku chorobowego. Jeżeli ojciec dziecka nie wykorzysta urlopu to on  przepada chyba, że do wykorzystania pozostało tylko do 16 tygodni urlopu to jedno z rodziców może go wykorzystać w terminie późniejszym, to znaczy nieprzypadającym bezpośrednio po poprzednich częściach urlopu rodzicielskiego to znaczy do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat.

Zasiłek można łączyć z pracą

Jesteś pracownikiem i korzystasz z zasiłku? Możesz w tym czasie pracować maksymalnie na pół etatu u pracodawcy, który udzielił ci urlopu. Wówczas wysokość zasiłku będzie proporcjonalnie niższa w stosunku do wymiaru czasu pracy.

Jeśli pobierasz zasiłek i pracujesz, to czas korzystania z urlopu rodzicielskiego przedłuża się odpowiednio do okresu wykonywania pracy i wymiaru czasu tej pracy.

W takiej sytuacji całkowity czas  wypłaty zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu rodzicielskiego nie może przekroczyć:

  • 64 tygodni – przy urodzeniu lub przyjęciu na wychowanie jednego dziecka,
  • 68 tygodni – przy urodzeniu lub przyjęciu na wychowanie dwojga lub więcej dzieci.

Sprawy związane z udzielaniem urlopu regulują przepisy Kodeksu pracy § 1821a do § 1821d. Natomiast wypłatę zasiłku macierzyńskiego regulują przepisy art. 29-31 ustawy z 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa   Dz. U. z 2017 r.  1368 ze zm.

źródło:

http://www.zus.pl/swiadczenia/zasilki/zasilek-macierzynski/prawo-do-zasilku-i-okres-przyslugiwania/za-okres-dodatkowego-urlopu-rodzicielskiego

http://www.zus.pl/swiadczenia/zasilki/zasilek-macierzynski/komu-przysluguje

redaktor wlkp24.info
tomasz.wojciechowski@tvproart.pl
dziennikarz/fotoreporter/montażysta

NAPISZ KOMENTARZ

Wpisz swój komentarz
Wpisz swoje imię lub nick