Nie żyje generał brygady Jan Henryk Podhorski

3
Fot. Jan Podhorski (z lewej) i wojewoda wielkopolski Michał Zieliński, fot. WUW Poznań
Nie żyje Jan Henryk Podhorski, ps. „Zygzak”, „Marciniak”. Urodził się 21 czerwca 1921 roku w Budzyniu (powiat chodzieski). Zmarł 4 stycznia 2023 roku w Poznaniu. Walczył w kampanii wrześniowej, II wojnie światowej, działał zbrojnie w polskim podziemiu antykomunistycznym. Był generałem brygady Wojska Polskiego w stanie spoczynku. Angażował się też jako żołnierz Związku Jaszczurczego. Uczestniczył w Powstaniu Warszawskim. Uznano go za Żołnierza Wyklętego. Był represjonowany i więziony przez władze PRL.

Wojenne losy rzuciły go w 1939 roku m.in. do Wielkopolski – do Koźmina pod Krotoszynem. Walczył pod Sompolnem (dzisiejszy powiat koniński). Później znalazł się w niewoli. Został aresztowany przez gestapo. Torturowano go, ale zdołał uciec do Koźmina Wielkopolskiego.

– Generał Jan Podhorski był wzorem żołnierza i obywatela, którego biografia stanowi inspirację dla kolejnych pokoleń, gotowych służyć Polsce. Jako żołnierz, powstaniec warszawski, harcerz i działacz drugiej konspiracji zawsze dawał świadectwo wielkiej odwagi i poświęcenia dla Ojczyzny. Na najwyższe uznanie zasługuje fakt, że przez całe życie pełnił służbę Polsce i niósł pomoc bliźnim zgodnie z rotą Przyrzeczenia Harcerskiego – powiedział wojewoda wielkopolski Michał Zieliński. – Z ogromnym smutkiem przyjąłem wiadomość o jego śmierci. Rodzinie i znajomym zmarłego składam najszczersze wyrazy współczucia – dodał.

Życiorys* Jana Henryka Podhorskiego

Jan Podhorski urodził się w Budzyniu pow. Chodzież w patriotycznej rodzinie. Jego ojciec Maksymilian był powstańcem wielkopolskim odznaczonym Krzyżem Walecznych. Matka, Magdalena z domu Marciniak, pochodziła z rodziny włościańskiej. W 1927 r. rodzina zamieszkała w Rakoniewicach w powiecie wolsztyńskim. Tam Jan ukończył szkołę powszechną, był harcerzem w Drużynie im. Tadeusza Kościuszki. Jest absolwentem Gimnazjum w Wolsztynie.

Od 24 sierpnia 1939 r. ochotnik batalionu Obrony Narodowej „Opalenica”. 12 września 1939 r. walczył pod Sompolnem, a pod Sannikami dostał się do niewoli. Po kilku miesiącach wrócił do Rakoniewic, aresztowany przez gestapo, torturowany, uciekł do Koźmina Wlkp. W styczniu 1940 r.  współzakładał (ps. „Marciniak”) harcerską organizację konspiracyjną „Orły”, która wydawała podziemne pismo pod tym samym tytułem. W kwietniu 1942 r. przedostał się do Generalnego Gubernatorstwa. Tam przystąpił do Organizacji Wojskowej Związek Jaszczurczy. Po scaleniu organizacji, już jako żołnierz Narodowych Sił Zbrojnych działał w Grójcu. Kontynuował tajną naukę z zakresu szkoły średniej, ukończył konspiracyjną szkołę wojskową.

Po wybuchu Powstania Warszawskiego walczył w pułku NSZ im. gen. Władysława Sikorskiego, następnie w 2. Kompanii Batalionu Armii Krajowej „Miłosz” śródmiejskiej Grupy „Radwan”. 23 sierpnia 1944 r. jako dowódca grupy szturmowej uczestniczył  w zdobyciu Komendy Policji i Kościoła Św. Krzyża. Po zakończeniu powstania, w stopniu podporucznika, więziony w Stalagu IV B w Muehlbergu nad Łabą.

Po wojnie wrócił do Poznania, podjął studia (leśnictwo). Współtworzył organizację konspiracyjną „Młodzież Wszechpolska”. W maju 1946 r. w proteście wobec wydarzeń w Krakowie zainicjował wybuch strajku w Poznaniu, w którym żądano uwolnienia studentów aresztowanych 3 maja w Krakowie. Bezpieka aresztowała Go w grudniu 1946 r., a  Wojskowy Sąd Rejonowy w Poznaniu  skazał na 7 lat więzienia. Karę odsiadywał we Wronkach.

Z Wandą, z domu, Woińska ożenił się 7 kwietnia 1951 roku. Mieli cztery córki: Magdalena, Elżbieta, Krystyna i Bogna. Pracował w spółdzielczości, był rzecznikiem patentowym. W PRL nieustannie prześladowany przez służby bezpieczeństwa aż do lat osiemdziesiątych.

W latach 1993-2013 prezes Okręgu „Wielkopolska” Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych w Poznaniu, obecnie prezes Rady Naczelnej Związku Żołnierzy NSZ, członek Wielkopolskiej Wojewódzkiej Rady Kombatanckiej przy Wojewodzie Wielkopolskim.

W lutym 2016 r. awansowany do stopnia generała brygady WP.

Odznaczony m.in.: Krzyżem Komandorskim OOP, Krzyżem Walecznych, Warszawskim Krzyżem Powstańczym, Krzyżem Armii Krajowej, Medalem „Za udział w wojnie obronnej 1939”, Medalem „Pro Memoria”, Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości, Medalem „Pro Bono Poloniae”.

* życiorys za Wielkopolskim Urzędem Wojewódzkim w Poznaniu

sebastian.matyszczak@tvproart.pl

3 KOMENTARZE

NAPISZ KOMENTARZ

Wpisz swój komentarz
Wpisz swoje imię lub nick