Stanisław Małek

* 20.06.1895   + 30.10.1966
0

Stanisław Małek był ostatnim dowódcą 60 Pułku Piechoty. Urodził się 20 czerwca 1895 roku w Michałowicach koło Grójca. Był synem Antoniego (rolnika) i Antoniny z Besińskich. W latach  1904-1909 ukończył pięć klas Początkowej Szkoły Publicznej w swojej rodzinnej miejscowości, a w latach 1910-1912 kształcił się w Seminarium Nauczycielskim w Siennicy. W roku 1915 powołany został do armii rosyjskiej, w której ukończył szkołę oficerską. Po rewolucji w 1917 roku wstąpił do Dywizji Strzelców Polskich w I Korpusie Polskim na Wschodzie i brał udział w walkach z Niemcami. Przyjęty w do Wojska Polskiego w listopadzie 1918 roku uczestniczył w wojnie polsko -bolszewickiej jako porucznik 22 Pułku Piechoty. W latach 1924-1929 odbył studia zaoczne na Wydziale Prawnym Uniwersytetu Warszawskiego, kończąc je uzyskaniem dyplomu magistra praw. W roku 1932 ukończył Wyższą Szkołę Wojenną w Warszawie. Od 1938 roku był dowódcą 56 Pułku Piechoty w Krotoszynie. Wybuch II wojny światowej zastał go na stanowisku szefa wydziału komunikacyjnego Armii ,,Poznań’’. Nie czuł się jednak dobrze za sztabowym biurkiem. Od początku działań wojennych prosił przełożonych o umożliwienie mu bezpośredniej walki z Niemcami i przeniesienie na linię frontu. Dowódca armii generał dywizji Tadeusz Kutrzeba uwzględnił jego prośbę, powierzając mu z dniem 20 września dowodzenie 60 Pułkiem Piechoty po śmierci na polu walki ppłk Mariana Frydrycha. Stanisławowi Małkowi udało się zebrać pułk w przeliczeniowej sile odpowiadającej 2 batalionom piechoty. Podjęto wtedy decyzję o dalszym marszu na Warszawę. Po rozwiązaniu Armii ,,Poznań’’ jednostki, której udało się przebić (w tym 60 Pułk Piechoty), przekazano do dyspozycji dowódcy obrony Warszawy gen. dyw. Juliusza Rómmla. 25 września Niemcy uderzyli zmasowanymi siłami na odcinek broniony przez 60 Pułk Piechoty.  Ppłk Małek sięgnął po ostatnie rezerwy ludzkie, nawet kucharzy i taborowych. O utrzymanie ul. Marymonckiej został stoczony ciężki, całodniowy bój. Nadludzkim wysiłkiem pozycje zostały utrzymane aż do kapitulacji stolicy w dniu 28 września. W czasie wojny Stanisław Małek przebywał w oflagach Prenzlau, Neubrandenburg i Gross Born. W niewoli działał w konspiracji wojskowej, biorąc udział w tajnym szkoleniu. W 1945 roku wrócił do Polski. Otrzymał nominację na generała brygady i objął funkcję szefa sztabu Dowództwa Okręgu Wojskowego w Warszawie. Jesienią 1948 roku aresztowano go pod zarzutem współodpowiedzialności za klęskę w 1939 roku i faszyzację życia państwowego przed wojną. Wyrokiem Naczelnego Sądu Wojskowego z 1950 roku został skazany na 12 lat więzienia i  degradację do stopnia szeregowego. Na wolność wyszedł w roku 1954 ze względu na stan zdrowia. Zmarł 30 października 1966 roku w Poznaniu, gdzie mieszkał z rodziną po wyjściu na wolność. Był żonaty z Ireną z domu Ślosarską (ur. 1913). Miał syna Stanisława (ur. 1936) i córkę Krystynę  (ur. 1938). Na wniosek córki Naczelny Prokurator Wojskowy wniósł rewizję nadzwyczajną, po której wyrokiem z 31 maja 1984 roku pośmiertnie uniewinniono go od zarzutów i zrehabilitowano. Przywrócono mu stopień generalski oraz wszystkie odznaczenia państwowe i wojskowe, wśród których były m.in. Krzyż Walecznych, Złoty Krzyż Orderu Virtuti Militari i Złoty Krzyż Zasługi.

NAPISZ KOMENTARZ

Wpisz swój komentarz
Wpisz swoje imię lub nick